Từ ngày 01/07/2026, mức lương cơ sở tăng từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng/tháng, kéo theo nhiều thay đổi về mức đóng, mức hưởng BHXH và một số quyền lợi liên quan.
Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các thay đổi về trần đóng BHXH, chế độ thai sản, dưỡng sức, tử tuất, tai nạn lao động và lương hưu để áp dụng đúng từ kỳ tháng 7/2026.
1. Mức tham chiếu tăng lên 2.530.000 đồng/tháng
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 sử dụng khái niệm “mức tham chiếu” để làm căn cứ tính một số mức đóng và mức hưởng BHXH. Do đó, từ ngày 01/07/2026: Mức tham chiếu = 2.530.000 đồng/tháng. Trước đó, mức này là 2.340.000 đồng/tháng.
Việc tăng mức tham chiếu kéo theo sự thay đổi của hàng loạt mức hưởng BHXH được tính theo 2 lần, 10 lần, 20 lần hoặc một tỷ lệ nhất định của mức tham chiếu.
2. Mức sàn và mức trần đóng bảo hiểm thay đổi từ ngày 01/07/2026
Từ ngày 01/07/2026, mức tham chiếu tăng từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng/tháng. Theo Luật BHXH 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu.
| Nội dung | Trước 01/07/2026 | Từ 01/07/2026 |
| Mức thấp nhất theo mức tham chiếu | 2.340.000 đồng | 2.530.000 đồng |
| Mức trần đóng BHXH | 46.800.000 đồng | 50.600.000 đồng |
| Mức trần đóng BHYT | 46.800.000 đồng | 50.600.000 đồng |
Riêng bảo hiểm thất nghiệp áp dụng mức trần khác. Theo Luật Việc làm 2025, tiền lương tối đa làm căn cứ đóng BHTN bằng 20 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng, không phải 20 lần mức tham chiếu.
Trường hợp người lao động làm việc không trọn thời gian : Đây là trường hợp doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.Theo điểm l khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024, người lao động làm việc không trọn thời gian chỉ thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc khi tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
Do đó, từ ngày 01/07/2026:
- Tiền lương trong tháng từ 2.530.000 đồng trở lên → thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nếu đáp ứng các điều kiện còn lại;
- Tiền lương trong tháng dưới 2.530.000 đồng → không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo trường hợp lao động không trọn thời gian này.
Ví dụ: Nhân viên làm việc part-time 10 ngày/tháng, tiền lương theo thỏa thuận là 2.000.000 đồng/tháng. Từ tháng 7/2026, mức tiền lương này thấp hơn mức tham chiếu 2.530.000 đồng nên người lao động không thuộc diện BHXH bắt buộc theo quy định dành cho lao động không trọn thời gian.
3. Tiền trợ cấp một lần khi sinh con tăng lên 5.060.000 đồng/con
Từ ngày 01/07/2026, trợ cấp một lần khi sinh con, nhận con do nhờ mang thai hộ hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi bằng:
2 × 2.530.000 = 5.060.000 đồng/con.
Ví dụ, người lao động sinh đôi và đáp ứng đủ điều kiện hưởng chế độ thì khoản trợ cấp một lần tương ứng với hai con sẽ là:
5.060.000 × 2 = 10.120.000 đồng.
Khoản này cần phân biệt với tiền thai sản trong thời gian nghỉ sinh, vì tiền thai sản được xác định theo mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo quy định chứ không đơn giản bằng 2 lần mức tham chiếu.
Khoản trợ cấp này không phải do doanh nghiệp chi trả mà do cơ quan BHXH giải quyết và chi trả từ quỹ BHXH.
Điều kiện để người mẹ được hưởng :
- Phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi sinh con.
- Đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên nhưng phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh: chỉ cần đóng BHXH từ đủ 03 tháng trong 12 tháng liền kề trước khi sinh;
- Trường hợp phải nghỉ việc để điều trị vô sinh: phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trong 24 tháng liền kề trước khi sinh.
Đáng chú ý, nếu người mẹ không đủ điều kiện hưởng trợ cấp một lần nhưng người chồng đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trong 12 tháng liền kề trước khi vợ sinh, thì người chồng được hưởng khoản trợ cấp một lần này.
4. Tiền dưỡng sức, phục hồi sức khỏe tăng lên 759.000 đồng/ngày
Người lao động sau khi nghỉ hưởng chế độ ốm đau hoặc thai sản, nếu sức khỏe chưa phục hồi và đủ điều kiện nghỉ dưỡng sức theo quy định, sẽ được hưởng trợ cấp từ quỹ BHXH.
Từ ngày 01/07/2026, mức trợ cấp mỗi ngày bằng:
30% × 2.530.000 = 759.000 đồng/ngày.
Ví dụ: Lao động nữ sinh mổ, sau thời gian nghỉ thai sản sức khỏe chưa phục hồi và được nghỉ dưỡng sức 07 ngày thì mức trợ cấp được hưởng là: 759.000 × 7 = 5.313.000 đồng.
Khoản trợ cấp này do cơ quan BHXH chi trả, không phải doanh nghiệp trả.
5. Trợ cấp mai táng tăng lên 25,3 triệu đồng
Khi người tham gia BHXH hoặc người đang hưởng lương hưu qua đời và đủ điều kiện hưởng chế độ tử tuất, người lo mai táng sẽ được nhận trợ cấp mai táng do cơ quan BHXH chi trả.
Mức trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người lao động chết.
Ví dụ: Một người đang hưởng lương hưu qua đời vào tháng 8/2026 và thuộc trường hợp được hưởng trợ cấp mai táng thì người trực tiếp lo mai táng được nhận 25,3 triệu đồng từ cơ quan BHXH.
6. Trợ cấp tuất hằng tháng cũng tăng
Trợ cấp tuất hằng tháng là khoản tiền BHXH chi trả hằng tháng cho thân nhân đủ điều kiện của người tham gia BHXH khi người đó qua đời.
Theo Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức hưởng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức tham chiếu. Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì được hưởng bằng 70% mức tham chiếu.
Từ ngày 01/07/2026:
- Mức thông thường: 50% × 2.530.000 = 1.265.000 đồng/tháng/người.
- Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng: 70% × 2.530.000 = 1.771.000 đồng/tháng/người.
Lưu ý: không phải cứ người tham gia BHXH qua đời thì mọi thân nhân đều được hưởng tuất hằng tháng. Người mất và thân nhân đều phải đáp ứng các điều kiện theo Luật BHXH.
7. Một số chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp tăng
Từ ngày 01/07/2026, khi mức lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng, một số chế độ đối với người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cũng tăng theo.
- Trợ cấp phục vụ hằng tháng: Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và thuộc trường hợp theo quy định được hưởng 2.530.000 đồng/tháng.
- Trợ cấp một lần khi người lao động chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Thân nhân được hưởng khoản trợ cấp bằng 36 lần mức lương cơ sở: 2.530.000 × 36 = 91.080.000 đồng.
Khoản trợ cấp này được chi trả từ Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nhằm hỗ trợ người lao động hoặc thân nhân khi xảy ra rủi ro trong quá trình làm việc.
8. Lương hưu và một số trợ cấp BHXH tăng 8%
Một thay đổi lớn khác từ ngày 01/07/2026 là việc điều chỉnh lương hưu và trợ cấp theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP. Theo đó, đối với các nhóm đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định: Mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được tăng thêm 8% so với mức hưởng tháng 6/2026.
Ví dụ : Một người đang hưởng lương hưu tháng 6/2026 là 8.000.000 đồng/tháng. Từ tháng 7/2026: 8.000.000 × 108% = 8.640.000 đồng/tháng.
9. Chế độ thai sản khi sinh con thứ hai
Từ ngày 01/07/2026, chính sách thai sản đối với trường hợp sinh con thứ hai có thay đổi đáng chú ý. Theo Luật Dân số 2025 và Nghị định 168/2026/NĐ-CP:
- Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ hưởng chế độ thai sản 07 tháng, thay vì 06 tháng như trường hợp thông thường.
- Lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ hưởng chế độ thai sản 10 ngày làm việc.
Người lao động phải đáp ứng điều kiện hưởng chế độ thai sản theo pháp luật BHXH và:
- Đối với lao động nữ: tại thời điểm sinh con phải đang có 01 con đẻ còn sống;
- Đối với lao động nam: tại thời điểm vợ sinh con, người vợ phải đang có 01 con đẻ còn sống.
Ví dụ: Chị A đang tham gia BHXH và đã có một con đẻ còn sống. Tháng 8/2026, chị sinh con thứ hai và đáp ứng điều kiện hưởng thai sản thì được nghỉ hưởng chế độ thai sản 07 tháng. Nếu chồng chị A đang tham gia BHXH bắt buộc và đủ điều kiện theo quy định, người chồng cũng được nghỉ hưởng chế độ thai sản 10 ngày làm việc.
10. Một số quyền lợi BHYT cũng thay đổi từ ngày 01/07/2026
Mặc dù BHYT là chính sách riêng, doanh nghiệp và người lao động cũng nên lưu ý vì một số mức hưởng được điều chỉnh cùng thời điểm.
Từ ngày 01/07/2026:
- Chi phí khám chữa bệnh BHYT dưới 379.500 đồng/lần, tương ứng 15% mức lương cơ sở, thuộc trường hợp luật định sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% trong phạm vi được hưởng.
- Ngưỡng cùng chi trả để được hưởng quyền lợi BHYT 5 năm liên tục tăng lên 15.180.000 đồng, tương ứng 6 lần mức lương cơ sở.
- Một số mức thanh toán trực tiếp chi phí khám chữa bệnh BHYT cũng được điều chỉnh.
- Quyền lợi khi người tham gia tự đi khám chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở cấp cơ bản hoặc cấp chuyên sâu được mở rộng theo quy định áp dụng từ ngày 01/07/2026.
11. Doanh nghiệp cần làm gì sau ngày 01/07/2026?
Đối với doanh nghiệp SME, không nhất thiết phải điều chỉnh toàn bộ bảng lương chỉ vì mức lương cơ sở tăng. Doanh nghiệp nên tập trung kiểm tra các nội dung sau:
- Rà soát người lao động có mức lương đóng BHXH trên 46,8 triệu đồng/tháng để áp dụng trần mới 50,6 triệu đồng từ kỳ tháng 7/2026.
- Không nhầm mức tham chiếu 2,53 triệu đồng với mức lương tối thiểu vùng áp dụng đối với người lao động trong doanh nghiệp.
- Cập nhật phần mềm hoặc bảng tính tiền lương, BHXH nếu đang thiết lập cố định mức trần đóng 46,8 triệu đồng.
- Khi phát sinh hồ sơ thai sản, dưỡng sức, tử tuất, tai nạn lao động từ thời điểm áp dụng chính sách mới, cần kiểm tra đúng mức hưởng tương ứng.
- Thông tin cho người lao động về việc một số quyền lợi BHXH, BHYT được điều chỉnh để tránh nhầm rằng toàn bộ tỷ lệ trích bảo hiểm từ tiền lương đều tăng từ ngày 01/07/2026.
12. Căn cứ pháp lý chính
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15;
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn một số nội dung về BHXH bắt buộc;
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP về mức lương cơ sở;
- Nghị định 162/2026/NĐ-CP về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng;
- Nghị định 293/2025/NĐ-CP về mức lương tối thiểu áp dụng từ năm 2026;
- Các quy định hiện hành về bảo hiểm y tế và tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
